Rosanne en haar Ecodorpen

Waarom begin je een ecodorp?
Waarom begin je een ecodorp?

Vanavond ging de STIR avondinspiratie over de motivatie van mensen om hun ecodorp te beginnen. Natuurlijk ben ik zelf, met Sustainocratie, een voorbeeld van zo’n figuur die een oude maatschappijvorm de rug toe keert en op zoek gaat naar iets “beters”. Zoek ik dan mijn Utopia ergens, geografisch ver weg van bepaalde werkelijkheden die ik niet meer ondersteun? Of tracht ik de bestaande werkelijkheid vanuit mijn eigen ik anders in te kleuren door gewoon “iemand anders” in plaats van “ergens anders” te zijn? Wat motiveert mensen om een verlaten dorp te gaan bevolken en het `ecodorp` te noemen?

Rosanne Top legt haar resultaten uit
Rosanne Top legt haar resultaten uit

Wat ook mijn eigen motivatie was om voor een nieuw maatschappijbeeld te kiezen, dat wil nog niet zeggen dat het dezelfde is die de bewoners van de bezochte ecodorpen in Spanje hanteren. Rosanne Top (blog van Rosanne) is als afstudeeropdracht drie leegstand dorpen in Spanje gaan bezoeken waar gemeenschappen opgebouwd worden vanuit de drang om iets nieuws of anders te doen.

De 3 ecodorpen hebben gemeen met elkaar dat ze in afgelegen berggebieden liggen in het noordelijke deel van Spanje, daar waar leegloop naar de steden ooit voor leegstand zorgde. 3 gemeenschappen die alle drie zich geheel anders ontpoppen. Slechts een van de drie had zich ontwikkeld tot een redelijk formaat met zo’n 60 personen. De andere twee bleven klein, met slechts drie leden die in elk gebied zich anders met elkaar verhouden.

Boeiend in het verslag van Rosanne is de manier waarop de ecodorp mensen terug gaan naar een uitgeklede vorm van maatschappelijke structuur en complexiteit om daarna al dan niet zelf regels op te stellen voor de nieuwkomers. Het was opvallend dat er amper een verbindend hoger gemeenschappelijk doel was dat los stond van persoonlijke opvattingen van initiatiefnemers. Het “samen in vrijheid op een berg in de natuur leven” geeft een groepsvorm weer waarin cohesie noch cocreatie zich noodzakelijkerwijs vormt. Er is empathie naar de natuur maar veel minder naar elkaar of naar iets dat men samen wil ondernemen of bereiken. Wat betekent dan een `ecodorp`? Het is alsof het wonen op die berg het eindpunt is.

Rosanne stelt hier haar Prezi presentatie beschikbaar. Daarin kunt u per ecodorp haar 3 onderzoek thema’s en bevindingen nazien.

De eerste bewoners volgen vaak de historische lijn van verstedelijking
De eerste bewoners volgen vaak de historische lijn van verstedelijking door eerst alle structuren weg te laten en opnieuw te beginnen.

Eco-dorp en eco-city
Tijdens de vergelijkende beschouwing kijken we naar het transformeren van een bestaande complexiteit, zoals de stad Eindhoven. We zien dat duurzame verstedelijking zich in evolutionaire fasen ontwikkelt. Eindhoven proeft nu aan niveau 4 verstedelijking, de Sustainocratische cocreatie. Kunnen de ecodorpen evolutie overslaan of gaan ze terug in de tijd door zonder enige structuur opnieuw te beginnen? Maakt men dan dezelfde ´fouten´als in het gebied waar men uit vertrok? Of is men in staat de evolutiestappen over te slaan en meteen te beginnen met niveau 4 (cocreatie vanuit menselijke en natuurlijke kernwaarden)?

In theorie kan natuurlijk alles maar het ligt allemaal aan de mensen die het vormgeven, hun motivatie, kennis en hoger doel. In de 3 genoemde voorbeelden zien we de motivatie diversiteit maar missen we steeds enige kennis van maatschappijopbouw en ontbreekt vaak een hoger overkoepelend doel. Dat is misschien ook de reden waarom bepaalde dorpen geen aanwas kregen.

Eco-city of eco-systeem

Hoe groter een bevolking des te onpersoonlijker de gemeenschap dreigt te worden, net als de onderlinge relatie tussen de stad (systeem) en haar bewoners (gebruikers). Er ontstaat al snel een scheiding tussen de motivatie van bestuurders en die van de gebruikers van de stad. Dat zagen we ook in de ecodorpen. Iemand lijkt of is al rap “de baas”. Als dat zo is dan hebben de andere deelnemers de keuze zich aan te sluiten of af te haken. Er is dan geen gemeenschappelijk hoger streven maar een bevolking en bestuur.

De bestuurlijke verbinding met stadsgebruikers wordt gelegd via regels en belastingen vanuit politieke en economische belangen en het beschikbaar stellen van een infrastructuur. De interactie tussen gebruikers en bestuur is er een van wederzijds eigenbelang.

Ik laat de aanwezigen 3 verschillende opvattingen zien die allemaal behoren tot onze werkelijkheid:

  1. Maggy Thatcher zei destijds dat er geen maatschappij bestaat. De werkelijkheid wordt door slechts enkele mensen ingekleurd.
  2. Abraham Maslov met zijn piramide van menselijke belangen, te beginnen met de invulling van fysieke basisbehoeften
  3. Matthew Lieberman die door hersenonderzoek aantoont dat de piramide van Maslov verkeerd is en wij als primaire basis de sociale cohesie nodig hebben.

Als we de machtscultuur (Thatcher) erkennen, die een economische en politieke samenhang als hiërarchie boven de bevolking hangt, dan geeft de invulling van een Maslov gebaseerde consumptie economie de maatschappijvorm die we nu hebben. De mens resoneert met haar consumptiebelangen (hebzucht, macht, eigenbelang) en begint het als recht te zien. Het stadsbestuur faciliteert deze consumptiebelangen uit politiek/economisch eigenbelang. Deze versie van samenleving wordt via het geldsysteem verder uitgewerkt.

De huidige postindustriële steden zijn gebouwd rondom gemak en de toegankelijkheid tot consumptiepatronen. Dat dit leidt tot de vernietiging van onze wereldwijde leefomgeving en onderlinge menselijk relaties blijkt pas nu nadat de gevolgen de economische en politieke machtsverhoudingen tot crisissen, catastrofes en zieke maatschappijvormen hebben geleid. Zodra dit doordringt in ons bewustzijn is de schade al enorm groot. Regelgeving, belastingheffing en Smart City infrastructuren lossen de hoger liggen de uitdaging niet meer op. Een nieuwe fase is nodig, een fase waarin de harmonisering met de natuur op basis van kernwaarden plaats vindt.

Kernwaarden gestuurde maatschappij op basis van bewustwording en sociale cohesie
Kernwaarden gestuurde maatschappij op basis van bewustwording en sociale cohesie

Niveau 4 verstedelijking
De transitie van een Smart City naar een sustainocratisch ecosysteem wordt gezien als een evolutionaire fase van de stad. Terwijl een Smart City nog vanuit bestuurlijke context en met investeringen van belastinggeld en extra subsidies wordt gerealiseerd is een Eco-city afhankelijk van de interactie met de bevolking. De bevolking komt dan in beeld als waardevolle deelnemer in lokale waardecreatie processen en niet alleen als belastbare, vervuilende consument. Het wederzijdse eigenbelang bestuur/bevolking wordt doorbroken door met elkaar projecten aan te gaan die dienstbaar zijn aan groter goed.

Dit heeft enorme consequenties voor de samenstelling en het functioneren van de maatschappij.

Individuele, bedrijfskundige, bestuurlijke en onderwijs transformatie
Individuele, bedrijfskundige, bestuurlijke en onderwijs transformatie

We zitten midden in deze evolutie. Eindhoven is een pionier waarin regelmatig nog het spanningsveld tussen het niveau 1, 2, 3 hiërarchisch denken en handelen zich meet met de niveau 4 uitdaging van innovatieve multidisciplinaire cocreatie. “Wie is baas” is dan niet aan de orde want “de baas” zijn de kernwaarden waar we het over eens zijn. “Het leven in de natuur is altijd gezond. Dat wat ongezond is gaat dood en schept ruimte voor een nieuwe gezonde levensfase“. Als steden zich richten op gezondheid vanuit gemeenschappelijke verantwoordelijkheid dan ontstaat het genoemde evolutionaire eco-systeem, een duurzame maatschappij, waarin de mens zelf enorm bijdraagt door een natuurlijke innovatie drang. De rol van het bestuur blijft natuurlijk op alle 4 de niveaus aanwezig maar op niveau 4 ontstaat het diepe bewustzijn van de stad zelf en de cohesie die nodig voor een duurzaam bestaan en ontwikkeling.

Het verschil en de overeenkomsten tussen eco-dorp en de evolutie van steden wordt besproken
Het verschil en de overeenkomsten tussen eco-dorp en de evolutie van steden wordt besproken

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s