Avondcollege 6: Geluk

Het eerst deel van het college ging over “wat is geluk?” (Jean-Paul Close).

Op basis van antroposofische leer, wetenschappelijke studies over het fenomeen “geluk”, en empirische ervaringen van enkele decennia werden we individueel uitgenodigd om onszelf te plaatsen in onze “samengestelde moleculaire levende menselijke authenticiteit en spirituele vrijheid”. Door de systeemdruk van de maatschappij even van ons af te zetten proberen we te redeneren vanuit absolute vrijheid en commitment aan het leven in plaats vanuit rechten en plichten door sturende omgevingsfactoren.

We worden gevraagd even uitsluitend vanuit de natuurlijke mens aanwezig te zijn en alle "zorgen" in een doos te bewaren voor later.
Vanuit “de natuurlijke mens” redeneren is bevrijdend.

Om ons daarbij te helpen zagen we het filmpje van Jonathan Livingston Seagull, een meeuw die vliegen belangrijker vond dan vechten om voedsel.

Het filmpje werd aangevuld met een verhaal over “verlangen” en de relativiteit van pure vrijheid. Nicolette Meeder deed de voorgedracht.

We kwamen zo al snel op de muzikale essentie van ons levende bestaan vanuit zintuiglijke frequenties en de interpretatie ervan. Geluk is een intense innerlijke ervaring die moeilijk met woorden te beschrijven valt maar als uniek, positief en belangrijk wordt beschreven. Geluk blijkt men op elk moment te kunnen ervaren, ongeacht de omstandigheden, zelfs binnen de meest schijnbaar tegenstrijdige en voor velen vreemde en zelf verwerpelijke situaties. Het gaat er daarom om dat wij zelf leren inzien wanneer geluk in ons ontstaat, waarom en hoe we daarmee ons leven positief kunnen beïnvloeden. We kunnen ermee zelfbewust experimenteren.

In het college beschrijven we een aantal zelfbewuste patronen:

  1. Verlangen: het verlangen op zich kan sterk geluk makend zijn. Het waarmaken ervan niet per se want dat kan evenzeer leiden tot frustratie. Veel gelukmakend verlangen is gebaseerd op een herinnering of een innerlijke wens die in gedachten bewaarheid wordt zonder dat de werkelijkheid het hoeft te evenaren. Er zijn ook gevallen dat de eventuele werkelijkheid getoetst zou moeten worden aan ethische grondbeginselen.
  2. Prestatie: Er zijn thema’s die behoren tot datgene wat men waar wil maken. Het raakt een innerlijke drijfveer, een passie. Het avontuur, de uitdaging, de diepe wens is dan een intense beleving dat een hoogtepunt opzoekt, een vorm van extase, als het doel wordt bereikt. Ook het overwinnen van obstakels hoort hierbij. Een onderzoek dat 75 jaar lang een 200 tal individuen volgende toonde aan dat de gelukservaring geen verband hield met de relatieve zwaarte van individuele situaties maar de manier en instelling waarmee men ermee omging. Persoonlijke overwinningen gingen behoren tot de geluksbeleving, niet het probleem dat men te verwerken kreeg.
  3. Dankbaarheid en Tevredenheid
    De innerlijke harmonie die deze gevoelens van dankbaarheid en tevredenheid veroorzaakt geeft als bijproduct een intense beleving van geluk.
  4. Herinnering: Het terugblikken of in het geheugen opnieuw ervaren van een gelukmakende beleving kan in de herinnering tot grotere hoogtepunten leiden dan de werkelijkheid destijds. Positieve ervaringen zoals de geur of kleuren uit de jeugd, een voorbije liefdes relatie, nostalgische reflecties, een muziekstuk, dragen bij aan de ervaring van geluk. Mensen die een positieve jeugd hebben ervaren hebben meer ruimte om ook de rest van hun leven te putten uit positiviteit.
  5. Viering: het vieren van geluk brengt ook persoonlijk geluk door het te delen ervan met anderen. De vierende deelnemers ervaren vooral het geluk evenredig als zij betrokken zijn geweest bij het ontstaan ervan. Anders is de vierder aangewezen op de graad van empathie van de deelgenoten.

Iemand in de zaal merkte terecht op dat dezelfde kernthema’s juist ook het gevoel van “ongeluk” kunnen veroorzaken. Dat klopt helemaal. Een onbereikbaar verlangen bijvoorbeeld, een onbeantwoorde liefde, een blessure waardoor (sport)prestaties niet waargemaakt kunnen worden, negatieve connotaties en angst associaties kunnen allemaal iemand diep ongelukkig maken. Onderzoek heeft echter aangetoond dat het positieve wint van het negatieve. Het beïnvloedt zelfs de levensverwachting van de individu. Op individueel niveau kunnen maatschappelijke ongelukkige drama’s zich een leven lang voltrekken in eenzelfde werkelijkheid als waarin andere mensen het geluk ervaren. Collectief overwint het positieve doordat het levensgenot bijdraagt aan een gezondere levenshouding, respect voor de ander en bijbehorende levensstijl. Doordat de levensverwachting langer wordt heeft het positieve ook een sterkere invloed op de omgeving en op andere mensen.

De positieve benadering is een houding, een manier van kijken naar de werkelijkheid die aangeleerd kan worden omdat het gerelateerd kan worden aan cultuur, bewustzijn en persoonlijke vaardigheden. Het positieve kan men oefenen zoals wij samen deden tijdens het tweede deel van het college. Het positieve zit ook in onze moleculaire oorsprong dat het leven heeft doen ontbranden.

Er is geen enkele reden waarom een normaal, gezond persoon niet de hele dag geluk kan beleven. Het is een kwestie van bewust gelukkig leven, geluksmomenten creëren, het innerlijke geluk aanspreken, herinneringen koesteren en de som van het positieve het negatieve te laten overheersen, hoe moeilijk dit ook kan zijn in specifieke situaties en omstandigheden.

Het ongeluk loslaten, zorgen opzij zetten, problemen aanpakken als uitdaging en het avontuur van het leven aan durven gaan, steeds weer, is een levensinstelling dat uiteindelijk ook in de wereld van professionele structuren, systemen en teams tot prestatie gedrevenheid kan leiden met verrassende resultaten. De geluksbasis die vanuit vrijheid gevuld wordt geeft ook een andere invulling aan betrokkenheid en commitment in teamprocessen.

Dat is ook het positieve spanningsveld dat de STIR Academy opzoekt met de gestuurde werkelijkheid die ons omringt om tot Sustainocratische processen van duurzame menselijke vooruitgang te komen.

De stip in het veld van harmonie levert "geluk" maar het is de evolutionaire reis die ons er bewust van maakt. Zonder de levensreis is er geen geluk.
De stip in het veld van symbiose levert “geluk” maar het is de evolutionaire reis die ons er bewust van maakt. Zonder de levensreis is er geen gelukservaring.

Samen geluk beleven
Vervolgens werden die individuele thema’s in onze beleving gebracht door het te projecteren op de schoonheid van de natuur (harmonie op basis van frequenties zoals kleuren, geuren, enz) en de onderlinge relaties tussen mensen die banden creëren op dezelfde basispatronen en frequenties van geluk. Het filmpje van vier jonge zangers die de “cup song” doen toont de intense harmonie tussen deze jonge mensen.

Maar diezelfde muzikale harmonieuze verbintenis komt ook terug in de vormen van de bloemen, de liefdevolle verbintenis tussen vrienden of geliefden en de intense vreugde van het pasgeboren kind en de ouders.

Dat bracht ons op de volgende extra gelukfactoren met een wetenschappelijke basis die ook (niet verwonderlijk) in religieuze belevingen terug te vinden zijn:

  • Samen muziek maken werkt verbindend
  • Gemeenschap maakt gelukkiger dan hebzucht
  • Het positieve boven het negatieve stellen
  • Geven maakt gelukkiger dan krijgen
  • Geluk is liefde: liefde voor het leven, voor de omgeving en voor onderlinge relaties.

Tijdens het college werden ook kritische opmerkingen vanuit andere denkwijzen geopperd door enkele deelnemers. Natuurlijk heeft men altijd gelijk dat er vanuit verschillende visies en denkwijzen naar “geluk” kan worden gekeken. Zo zijn er (vaak systeem gedreven) opvattingen die vraagtekens zetten bij de ultieme spirituele vrijheid. Religieuze, democratische of hiërarchische opvattingen kunnen tot heel andere inzichten leiden zeker als men “geluk” onderbouwt met wetenschappelijk onderzoek dat vanuit die sturing wordt uitgevoerd (zoals de referentie naar het Harvard onderzoek). Ook visies die een levensstijl gebaseerd op “genot” (hedonisme) relativeren met geluk, verantwoordelijkheid en interpretatie van ethiek.

Dit college erkent het bestaan van al die zienswijzen binnen de menselijke complexiteit van spiritueel en ethische sturing (zijn) en verantwoordelijkheden gecombineerd al dan niet met georganiseerde invulling van maatschappelijke deelname (doen). De serie avondcolleges tonen juist de contrasten door het spanningsveld zichtbaar te maken. Waar het om gaat in de colleges is de bewustwording en de zelfbewuste reflectie over elk van de opvattingen. Er is geen absolute waarheid en de beste leermeester over geluk is de eigen perceptie. Het college schept de mogelijkheid om te experimenteren met alternatieven ook als het gaat om de invulling van ethiek en verantwoordelijkheid.

Alle deelnemers worden steeds uitgenodigd om hun theorieën en die van dit college te toetsen aan hun eigen zelfbewuste, zoveel mogelijk onbevooroordeelde, belevingswereld door dogma’s, angsten of sturende invloeden van buitenaf te relativeren en op zoek te gaan naar het eigen innerlijke geluksbeleving zonder beperkingen. Pas daarna kunnen we kijken hoe de beleving zich verhoudt tot de verantwoording met de wereld die ons omringt.

Dat is voor velen lastig maar niet onmogelijk. Het behoren tot een geloofsovertuiging of maatschappelijke structuur hoeft de individuele spirituele vrijheid niet in de weg staan. Het kan de overtuiging juist sterken door er vanuit zelfbewuste vrijheid aan te committeren wegens de waarden (positief) van de community in plaats van ze te ervaren als verplichting (negatief).

Marieke van de Loo
Het tweede deel van het college werd uitgevoerd door Marieke van de Loo.
Website Marieke van de Loo

Marieke van de Loo (Lachworkshops)
Marieke van de Loo (Lachworkshops)

Marieke heeft een aanstekelijke lach en is in haar jeugd daar nogal mee gepest waardoor ze in haar schulp kroop uit angst voor het oordeel van de ander. Na een workshop bij Paul de Blot ervoer zij de waarde van het lachen en de bevrijding van haar eigen innerlijke gevangenschap. Een overcompensatie volgde  waardoor zij veel uitbundiger door het leven ging en weer zichzelf durfde zijn. Zij ging theater doen, volgde een opleiding voor lach yoga en hervond haar innerlijke harmonie. Zij vertelde daar voor het eerst openlijk over tijdens het college hetgeen achteraf ook voor haarzelf een nieuwe ervaring bleek in het tonen van haar eigen kwetsbaarheid.

Daarna nodigde zij ons uit voor allerlei oefeningen rond het “lachen” waarin zij al de genoemde kernthema’s over geluk liet ervaren.

De energie van de lach
De energie van de lach

Er werd die avond veel gelachen, zowel nep als schaterend echt, om onszelf, om elkaar, door elkaar en voor elkaar maar ook door het plezier van het grensverleggend werk waartoe Marieke ons uitnodigde en uitdagende. Zij gaf zelf het uitbundige voorbeeld.

Lach, plezier, samen
Lach, plezier, samen

Het eindresultaat van de avond was een warme verbondenheid tussen al de deelnemers en genoeg bruikbare onderlinge symbolen om ons de komende tijd te amuseren wanneer we elkaar weer zien.

Samen plezier maken verbindt in geluk
Samen plezier maken verbindt in geluk

De avond werd afgesloten met de bonbon traktatie van de dames uit Son en Breugel met een mooi gedicht erbij. Het werd uitgereikt door Nicolette Meeder die ook de persoonlijke gesprekken voert met de deelnemers voor de toepassing van de leerstof in hun eigen dagelijkse leven.

Geven brengt meer geluk dan ontvangen
Geven brengt meer geluk dan ontvangen
Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s